تبلیغات
اشعار آئینی شاعران اهل بیت عصمت و طهارت - پیشینه عزاداری امام حسین (ع)
 
سه شنبه 23 اسفند 1384 :: نویسنده : محمدعلی صنیعی

پیشینه عراداری امام حسین 

به گفته «ابن قتیبه» شعار «یالثارات الحسین» را مختار ثقفی مطرح کرد. او نخستین کسی است که به مناسبت روز عاشورا، در منزل خود در شهر کوفه مجلس یادبود برپا کرد.
در مجموع هدف از این مجالس ، تحریک مردم برای جنگ علیه امویان و خونخواهی حسین (ع) بود. دینوری یادآور شده است که این مجالس برای سوگواری شهادت شهیدان کربلا و در کنار مزار آنان برگزار می شد.
شیعیان از قرن سوم ، در ماه محرم در منزل امامان (ع) به نوحه سرایی می پرداختند و نوحه گرانی که «نائح» خوانده می شدند و شعر محزون می خواندند در این دوران پدید آمدند. رفته رفته نوحه گری به مقتل خوانی از روی مقتل الحسین ابن نما و ابن طاووس تبدیل شد.
گاه نوحه خوانی به درگیری میان شیعه و سنی می انجامید. مقتل خوانی در عاشورا رفته رفته به صورت عادت مرسوم درآمده بود؛ از این رو مستنصر عباسی به جمال الدین بن جوزی در سال 460دستور می دهد در مقام محتسب ، مردم را از مقتل خوانی در عاشورا باز دارد.
همچنین از همان آغاز، کربلا زیارتگاه و محل تجمع مسلمانان شد؛ لذا متوکل عباسی دستور داد قبر امام را محو کنند و مردم را تهدید کرد که به زیارت آن حضرت نروند که جان و مالشان در امان نخواهد بود.
گرچه عزاداری حسینی ، با سختگیری امویان و عباسیان علیه شیعیان همراه بود، اما در زمان آل بویه ، موازنه قوا به نفع شیعه دگرگون شد و معزالدوله اولین کسی بود که عزاداری را به صورت مراسم سالانه در بغداد برپا کرد. در عاشورای 353ه.ق/933م. برای نخستین بار، در بغداد مجالس بی مانندی در عزای حسینی برپا و بازارها بسته شد و عزاداران در خیابان ها عزاداری کردند و مردم سیاه پوشیدند و یقه چاک کردند و به زیارت قبر امام (ع) رفتند.
دوران آل بویه در عراق از مهمترین دوران رشد و تحول شعایر و مراسم دینی و بویژه عاشورایی بود. این مراسم خشم اهل سنت را برانگیخت.
آنان این امور را بدعت و روز عاشورا را عید خواندند و جشن گرفتند و عامه مردم با اشاره عالمان سنی به عزاداران حمله کردند و امویان را ستودند و در وصف یزید کتاب نوشتند.
با به قدرت رسیدن سلجوقیان ، وضع شیعیان بد شد؛ چه آنان علیه شیعه و معتزله و صوفیان و اشاعره اعلان جنگ کردند. شیعه جرات نکرد مراسم عزا برپا کند. تا زمان صفویان وضع به این منوال و به زیان شیعه بود؛ چون صفویه به حکومت رسیدند، اوضاع تغییر کرد.
آنان از مراسم عزا به عنوان سلاح سیاسی و تبلیغاتی استفاده کردند و آن را گسترش دادند. در زمان عثمانیان ، عرصه بر شیعه تنگ آمد و در 11 نیسان 1802، وهابیان به کربلا تافتند و کشتند و سوزاندند و ویران کردند و بردند.
اینان بارگاه حسین را ویران کردند و اموال آن را ربودند و هزار نفر را به خاک و خون کشیدند و 2سال بعد قصد نجف کردند؛ اما مردم پایداری کردند و شهر و مرقد امام را به گونه ای معجزه آسا نجات دادند. این یورشها بر شیعیان و مراسم عزاداری آنها تاثیر ژرفی نهاد و ادبیات عاشورا را به شدت متاثر کرد؛ چنان که برخی از شاعران ، این واقعه را کربلای دوم خواندند.
شیعیان 2سال بعد، از آنان انتقام گرفتند و ملک عبدالعزیز را به قتل رساندند. داوودپاشا حاکم عثمانی عراق ، بیش از دیگر ترکان بر شیعه سخت گرفت و آنها را از برپایی عزاداری بازداشت. او معتقد بود عزاداری ، ابزار تبلیغاتی دولت ایران علیه عثمانی است.
با روی کار آمدن علیرضا در بغداد، شیعه در انجام مراسم آزادی تمام یافت و مجالس عزا به راه انداخت و علیرضا هم در آنها شرکت کرد.
در خلال قرن 19میلادی ، همزمان با گسترش مجالس عزا، دسته های عزاداری هم پدید آمد. یکی از نخستین این هیاتها و دسته ها، دسته های سینه زنی بود که برای نخستین بار در کاظمین به راه افتاد.
مدحت پاشا، با صدور اعلامیه ای حرکت دسته های عزاداری را ممنوع و برپایی عزاداری را جرم خواند. او پس از این دست از سختگیری برداشت و مردم را آزاد گذاشت.
در آغاز قرن بیستم ، عزاداری در عراق گسترش و ژرفا یافت و رنگ مردمی و فولکلوری به خود گرفت و در کنار مجالس تعزیه ، دسته های سینه زنی و زنجیرزنی هم پدید آمد. در نیمه دوم قرن نوزدهم ، شیعیان عراق به تاسیس حسینیه روی آوردند. نخستین حسینیه ، با نام حسینیه حیدری در کاظمین ساخته شد.
حسینیه ها رفته رفته ، متحول و پیشرفته و به نهادهای اجتماعی و فرهنگی تبدیل شدند و کارشان ، تنها برپایی عزاداری نبود. پس از آن که انگلیس عراق را اشغال کرد، از بزرگداشت واقعه عاشورا و برگزاری مراسم عزاداری حمایت کرد، که به سپاسگزاری رسمی عالمان شیعه از انگلیس انجامید.
پس از تشکیل حکومت ملی در عراق در 1921، دولت روز عاشورا را تعطیل رسمی اعلام کرد، اما رفته رفته با این مراسم مخالفت کرد تا در عاشورای 1927میان عزاداران و عوامل حکومتی در صحن کاظمیه درگیری منجر به قتل روی داد و در 1928دولت عزاداری را ممنوع کرد.
ملک فیصل اول به مراسم عزاداری عنایت داشت و به عزاداران برای این مراسم کمک مالی می کرد و خود در آن شرکت می جست. در 1932دولت به هیاتهای عزاداری سخت گرفت و در 1935در دوره وزارت یاسین هاشمی بشدت از برگزاری مراسم عزا جلوگیری شد.
در دهه پنجاه دولت بر سختگیری خود افزود و هیاتها را مجبور کرد از پلیس اجازه نامه بگیرند. در اواخر حکومت سلطنتی در عراق ، مراسم عزاداری دیگر جنبه سیاسی خود را از دست داد.
در پایان دهه 60 و آغاز دهه 70، این مراسم به شکلی چشمگیر رشد کرد و دگرگون شد. در سال 1968رادیو عراق مراسم عزاداری را پخش کرد. در آغاز دهه هفتاد در کنار جنبش شیعی ، از یک سو و مشکلات سیاسی و اقتصادی از سوی دیگر، مراسم عزاداری به اوج خود رسید و حکومت برای حل مشکلات ، 60هزار ایرانی را از عراق اخراج کرد و با اعمال فشار بر شاعران و مداحان و نوحه گران ، کوشید مراسم را از بار اجتماعی و سیاسی تهی کند.
در 1975از برپایی مراسم در نجف جلوگیری شد و دو سال بعد مردم دست به تظاهرات زدند و شعار دادند که در پی آن شماری از مردم کشته و زخمی و زندانی و اعدام شدند.
سرانجام با آغاز جنگ عراق و ایران در 1980برگزاری هرگونه مراسم عزاداری حسینی در عراق ممنوع شد.





نوع مطلب : عمومی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 27 شهریور 1396 07:15 ق.ظ
I savor, cause I found exactly what I used to be looking for.
You have ended my 4 day long hunt! God Bless you man. Have a nice day.
Bye
پنجشنبه 5 مرداد 1396 06:57 ب.ظ
Pretty great post. I simply stumbled upon your weblog and wanted to say
that I've truly loved browsing your weblog posts. After all I will be
subscribing on your feed and I'm hoping you write again very soon!
دوشنبه 26 تیر 1396 11:40 ب.ظ
Does your site have a contact page? I'm having trouble locating
it but, I'd like to shoot you an e-mail. I've got some suggestions for your blog you might be interested in hearing.
Either way, great blog and I look forward to seeing it develop over time.
یکشنبه 21 خرداد 1396 08:11 ق.ظ
Peculiar article, exactly what I was looking for.
چهارشنبه 3 خرداد 1396 03:21 ق.ظ
Good article. I'm facing many of these issues as well..
یکشنبه 31 اردیبهشت 1396 03:54 ق.ظ
Having read this I thought it was extremely enlightening.
I appreciate you finding the time and energy to put this informative article
together. I once again find myself spending way too much time both reading and commenting.

But so what, it was still worth it!
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 07:15 ب.ظ
It is appropriate time to make some plans for the future and it is time to be happy.
I have read this post and if I could I want to suggest you few interesting things or tips.
Perhaps you could write next articles referring to this article.
I wish to read even more things about it!
چهارشنبه 6 اردیبهشت 1396 05:39 ب.ظ
Hey! Quick question that's totally off topic. Do you know how
to make your site mobile friendly? My web site looks weird when browsing from my iphone.
I'm trying to find a template or plugin that might be able to resolve this issue.

If you have any recommendations, please
share. Appreciate it!
یکشنبه 3 اردیبهشت 1396 02:41 ق.ظ
My spouse and I stumbled over here different web page and thought I may as well check things out.
I like what I see so now i am following you. Look forward to going over your web page repeatedly.
سه شنبه 29 فروردین 1396 02:50 ق.ظ
Hello There. I found your blog the usage of msn. This is a really neatly written article.

I will make sure to bookmark it and come back to read more of your helpful info.
Thanks for the post. I'll certainly comeback.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


اشعار آئینی شاعران اهل بیت عصمت و طهارت
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : محمدعلی صنیعی
نویسندگان
نظرسنجی
این وبلاگ راچطور ارزیابی می نمائید؟








آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :